
Historycznie (w XIII wieku) jako pierwsi płukanki zastosowali Chińczycy. Początkowo były to substancje pochodzenia roślinnego (np. w Indiach od XIII wieku stosowano aromatyczne mieszanki ziołowe, a około XVI wieku we Włoszech mieszanki roślinne z dzikimi oliwkami). Nieco później używano sole glinu, ocet czy mirt gotowany w białym winie.
Do połowy XX wieku płukanki antyseptyczne stosowano głównie do leczenia bólu gardła, pielęgnacji ran i skóry oraz zwalczania przykrego zapachu z ust. Wzrost zainteresowania stosowaniem płukanek antyseptycznych w obrębie jamy ustnej nastąpił dopiero w latach 50-tych XX wieku. Występujące w płukankach substancje naturalne lub związki chemiczne powinny redukować płytkę nazębną lub hamować jej rozwój, ograniczać próchnicę oraz stany zapalne dziąseł i tkanek przyzębia. Zgodnie z wymaganiami muszą także wykazywać szerokie działanie przeciwbakteryjne oraz być przez długi czas aktywne i stabilne w środowisku jamy ustnej.
Warunkiem używania płukanek są uznane dowody na bezpieczeństwo ich stosowania.
Jedną z często stosowanych płukanek jest LISTERINE ® (zawiera m.in. olejki eteryczne),
która usuwa bakterie wytwarzające wolne związki siarki (odpowiedzialne za nieświeży oddech, zwany halitozą), oraz neutralizuje endoksyny. Jest bezpieczny i zalecany do stosowania 2 razy w ciągu dnia.
Opracowanie dr hab. n. med. Leopold Wagner